YATIRIM TEÅžVÄ°K BELGESÄ°

Yatırım Teşvik Belgesi Sermaye sahiplerini yatırıma yönlendirmek suretiyle, istihdam yaratmak ve uluslararası rekabet gücü sağlamak için yatırımların devlet tarafından desteklenmesi amacıyla verilen bir belgedir. Yatırım Teşvik Belgesi alınması Devlet tarafından, yatırımcıya doğrudan kredi verildiği  anlamına gelmez. Enson güncel 2009/1 Tebliğ ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Bölgesel ve Sektörel Teşvik Sistemi, Büyük Proje Yatırımları, Genel Teşvik Sistemi olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır.

Hazine Müsteşarlığı tarafından Yatırım Teşvik Belgesi verilmesi, yatırımı yapan şirkete Gümrük Vergisi Muafiyeti, Katma Değer Vergisi Mufiyeti, Kurumlar Vergisi İndirimi, Sigorta Primi işveren hissesi desteği, Yatırım yeri tahsisi ve Faiz desteği  hususlarında büyük avantajlar sağlamaktadır. Bu hususta yatırıma başlanılmadan önce kesinlikle Yatırım Teşvik Belgesi alınmalıdır.

Tabi yeni mevzuat ile tüm firmalar için yatırım teşvik belgesi alınabiliyor mu? Genel bir bakış ile Bölgesel ve Sektörel Teşvik Sistemi, Büyük Proje Yatırımları, Genel Teşvik Sistemi olmak üzere üç başlık altında toplamış olduğumuz yeni teşvik başlıkları hakkında önemli kısımları özet olarak aşağıda bulabilirsiniz.

 

BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİK SİSTEMİ

 

81 il aşağıda belirtildiği şekilde dört gruba ayrılmış ve Bölgesel desteklerden yararlanacak yatırım konuları her bir il grubunun yatırım potansiyeli ve rekabet gücü dikkate alınarak belirlenmiştir.

 

1'inci Bölge ; İstanbul , Tekirdağ , Edirne , Kırklareli , İzmir ,  Bursa, Eskişehir, Bilecik, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova, Ankara (Güm. Vergisi + KDV + Vergi İndirimi + Sigorta Primi işveren hissesi desteği + * Yatırım yeri tahsisi)

 

2'inci Bölge ; Balıkesir ,Çanakkale (Bozcaada,Gökçeada Hariç) , Aydın , Denizli , Muğla , Antalya , Isparta , Burdur , Adana , Mersin (Güm. Vergisi + KDV + Vergi İndirimi + Sigorta Primi işveren hissesi desteği + * Yatırım yeri tahsisi)

 

3'üncü Bölge ; Konya , Karaman, Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye, Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak, Kayseri, Sivas, Yozgat, Zonguldak, Karabük, Bartın, Samsun, Tokat, Çorum, Amasya, Gaziantep, Adıyaman, Kilis (Güm. Vergisi + KDV + Vergi İndirimi + Sigorta Primi işveren hissesi desteği + * Yatırım yeri tahsisi + Faiz desteği )

 

4'üncü Bölge ; Kastamonu , Çankırı, Sinop, Trabzon, Ordu , Giresun , Rize , Artvin , Gümüşhane , Erzurum, Erzincan , Bayburt , Ağrı , Kars , Ardahan , Iğdır , Van , Muş , Bitlis , Hakkari , Malatya , Elazığ , Bingöl , Tunceli , Şanlıurfa , Diyarbakır , Mardin , Batman , Şırnak , Siirt (Güm. Vergisi + KDV + Vergi İndirimi + Sigorta Primi işveren hissesi desteği + * Yatırım yeri tahsisi + Faiz desteği )

 

Asgarî sabit yatırım tutarının I inci ve II nci bölgelerde birmilyon Türk Lirası, III üncü ve IV üncü bölgelerde ise beşyüzbin Türk Lirası olarak belirlenmiştir.

 

 BÜYÜK PROJE YATIRIMLARI

 

Her bölge için geçerli olup geneli teknoloji ve kimyasal üretimine dayanan ve sektörlere ayrı ayrı belli asgari yatırımın üstüne çıkma zorunluluğu konulan yatırımlara; 1-Kurumlar /gelir vergisi indirimi 2-SSK Prim İşveren Hissesinin hazine tarafından karşılanması 3-Yatırım yeri tahsisi, 4-KDV İstisnası 5-Gümrük vergisi muafiyetinden yararlandırılma imkanı sağlanmaktadır.

 

GENEL TEÅžVÄ°K SÄ°STEMÄ°

 

 Büyük yatırım ve bölgesel teşviklerden yararlanamayan yatırımların, yeni Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen asgarî sabit yatırım tutarının üzerindeki tüm yatırımlar, bölgesel ayrım yapılmaksızın gümrük vergisi muafiyeti ile katma değer vergisi (KDV) istisnasından yararlanırılacaktır.

Asgarî sabit yatırım tutarının I inci ve II nci bölgelerde birmilyon Türk Lirası, III üncü ve IV üncü bölgelerde ise beşyüzbin Türk Lirası olarak belirlenmiştir.

 

  Gümrük Vergisi muafiyeti 

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla CKD aksam ve parçalarının ithali, gemi ve 50 metrenin üzerindeki yat inşa yatırımları ile ilgili tekne kabuğu ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisinden muaftır.

Toplam makine ve teçhizat bedelinin %5'ini geçmemek kaydıyla yedek parçaların, otobüs, çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç), treyler (frigorifik olanlar hariç), mobilya, yat, motorbot, kamyon (off-road truck tipi karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser, beton santrali, forklift ve beton pompası ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı'nda öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi tahsil edilir."

Yatırım süresi içerisinde Kambiyo Mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış ve bedeli kısmen veya tamamen ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve teçhizatın ithaline, yatırım süresi bitiş tarihini izleyen 4 ay içerisinde olmak kaydıyla, doğrudan gümrük idareleri tarafından izin verilir. 

Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithaline, Müsteşarlığın görüşüne istinaden Gümrük Müsteşarlığınca Gümrük Vergisi ile Katma Değer Vergisinin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir. Teminatla ithalatta, bir defada verilecek teminat süresi azami altı aydır. Teminat süresi içinde kesin ithalat için gerekli işlemler tamamlanmamış ise, süre uzatımı için Gümrük Müsteşarlığına müracaat edilir. Teminatın başlangıç tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Yatırımcının, teminatın çözümü için teminat süresi içinde teşvik belgesi ve eki ithal makine ve teçhizat listesi ile birlikte Gümrük Müsteşarlığına müracaat etmesi gerekir. Aksi takdirde, teminat irat kaydedilir.

Teşvik belgesinin yatırım süresi içerisinde;

a) Evsafa uygun çıkmaması nedeniyle yerine yenisi getirilmek kaydıyla, eşyanın serbest dolaşıma girişini müteakip garanti süresi içinde yurt dışı edilecek makine ve teçhizatın,

b) Herhangi bir şekilde tamir ve bakım veya diğer nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve teçhizatın

mahrece iade işlemleri için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilir. Bu yöndeki talepler ilgili gümrük idaresince, gümrük mevzuatı çerçevesinde sonuçlandırılır. Mahrece iade işlemine konu yatırım mallarının yurt dışı edilmesinden itibaren bir yıl içinde aynısı veya yenisinin yurda giriş işlemleri, Müsteşarlığın herhangi bir iznine tabi olmaksızın gümrük vergisi ile katma değer vergisi istisnasından yararlandırılmak suretiyle doğrudan gümrük idarelerince sonuçlandırılır. 

Teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın ithaline ilişkin işlemler, Gümrük Mevzuatı çerçevesinde ilgili gümrük idaresince yerine getirilir. Uygulamaya ilişkin usuller, Müsteşarlık ve Gümrük Müsteşarlığınca müştereken tespit edilir. Bu Tebliğin uygulamasından doğacak ihtilaflar Gümrük Müsteşarlığınca Müsteşarlığa iletilir ve Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem yapılır.

Katma Değer Vergisi istisnası  

25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında  yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilir. Aynı hüküm teşvik belgesinin veya teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın devir işlemlerinde ve makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım vb. olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

Faiz desteğinden istifade edebilecek yatırımlar

Talep edilmesi halinde, bölgesel uygulama kapsamında III üncü ve IV üncü bölgelerde yapılacak yatırımlar ile  Ar-Ge  ve çevre yatırımları için faiz desteği öngörülebilir.

Faiz desteği uygulamasına ilişkin esaslar Müsteşarlık ve aracı kurumlar arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

Sigorta primi işveren hissesi desteği (21.10.2010 tarih ve 27736 sayılı R.G. 2010/2 Tebliğ ile değişik)

Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen,

istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı aşağıda belirtilen sürelerde Müsteşarlıkça karşılanır.

 

 

Ancak, yararlanılan sigorta primi işveren hissesi desteği tutarı, bölgesel uygulama kapsamında desteklenen yatırımlarda gerçekleşen sabit yatırım tutarının I inci bölgede %6'sını, II nci bölgede %8'ini, III üncü bölgede %10'unu ve IV üncü bölgede %14'ünü; büyük ölçekli yatırımlarda ise I inci bölgede %2'sini, II nci bölgede %3'ünü, III üncü bölgede %5'ini ve IV üncü bölgede %7'sini geçemez. Bölgesel desteklerden yararlanan yatırımlar kapsamındaki KOBİ'ler için bu oranlara tüm bölgelerde 5'er puan ilave edilir."

5084 sayılı Kanun kapsamı desteklerden yararlanmakta olan işletmeler için mükerrer olarak bu Karar kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği uygulanmaz. Sosyal Güvenlik Kurumu, 5084 sayılı Kanunun uygulandığı illerdeki taleplerle ilgili olarak ilgili işyerine yönelik 5084 sayılı kanun kapsamında destekten yararlanılmadığını tespit etmekle yükümlüdür.

İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarın Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı ödemiş olması şarttır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazineden Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına, 12 nci maddede yer alan işletmeye geçiş tarihinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır. Uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak teşvik belgesinde belirtilen süre kadar yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.

Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanması ile ilgili işlemler Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuatı çerçevesinde yürütülür.

Müsteşarlıkça, tamamlama vizesi yapılan ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabilecek teşvik belgesi sahibi işletmelere ilişkin olarak firma adı, teşvik belgesi tarih ve sayısı, yatırım yeri ve adresi, SGK işyeri sicil numarası, yatırımın cinsi, mevcut istihdam, ilave istihdam, vergi dairesi, vergi numarası ve destekten yararlanma süresi ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca, listede yer alan yatırımcılar için;

Desteğin uygulanacağı aya ait prim ve hizmet belgesinde belirtilen sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin, sigortalı hissesine isabet eden tutarın Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamının ödenmiş olması,

 

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının belirlenmiş olması,

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki 15 gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının Sosyal Güvenlik Kurumunca tespit edilmiş olması,

Sigorta primi işveren hissesi desteğinin sadece teşvik belgesi kapsamı yatırımda istihdam edilen ilave işçi için ve teşvik belgesinde belirtilen sürelerde uygulanması gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanmasını müteakip Müsteşarlıktan toplu aktarım talebinde bulunulur. Talepler, yabancı sermayeli yatırımlar için Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne, diğer yatırımlar için Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne iletilir. Müsteşarlık gerekli görülen durumlarda ödemelere ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumundan Ek-9'da yer alan formatta firma bazında bilgi talep edebilir. Ödemeye esas istihdam sayısının ve Müsteşarlıktan aktarımı talep edilen tutarın doğruluğundan Sosyal Güvenlik Kurumu sorumludur.

Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamı yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası altında ilgili mevzuatta belirtilen aracılarca istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilir.

Vergi indirimi

Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi çerçevesinde kurumlar vergisi veya gelir vergisine uygulanacak indirim oranları ile yatırıma katkı oranları aşağıda belirtilmiştir:

 

Ancak, teşvik belgesi kapsamında;

31/12/2010 tarihine kadar yatırıma başlanılmış olması halinde aşağıdaki tabloda belirtilen indirim oranları ile yatırıma katkı oranları uygulanır.

 

 
31/12/2011 tarihine kadar yatırıma başlanılması halinde ise aşağıdaki tabloda belirtilen    indirim oranları ile yatırıma katkı oranları uygulanır.

 

5520 sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar ve iş ortaklıkları ile 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar için  yatırım yeri tahsisi desteği öngörülemez.

 

 Devamını ve ayrıntılı bilgileri danışmanlarımızdan öğrenebilirsiniz...